พลาสติกปลอดภัย: สัญลักษณ์ใต้กล่องที่ควรรู้ก่อนเข้าไมโครเวฟ
ทุกวันนี้ภาชนะพลาสติกกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันไปแล้ว โดยเฉพาะในครัวเรือน ไม่ว่าจะเป็นกล่องข้าว ถุงใส่อาหาร หรือแม้แต่ขวดน้ำดื่ม แต่เคยสังเกตไหมว่าใต้ภาชนะเหล่านั้นมีตัวเลขกำกับอยู่ ซึ่งไม่ใช่แค่ตัวเลขธรรมดาๆ แต่เป็นเหมือนรหัสลับที่บอกเราว่าพลาสติกชนิดนั้นเหมาะกับการใช้งานแบบไหน และที่สำคัญคือปลอดภัยพอจะเข้าไมโครเวฟหรือไม่
ทำไมต้องรู้เรื่องเลขใต้กล่อง?
เรื่องนี้ไม่ใช่แค่เรื่องเล็กน้อย แต่เกี่ยวข้องโดยตรงกับสุขภาพของเรา เพราะพลาสติกแต่ละชนิดมีคุณสมบัติทนความร้อน การทำปฏิกิริยากับอาหาร และโอกาสในการปนเปื้อนสารเคมีที่แตกต่างกัน การใช้พลาสติกผิดประเภท เช่น เอาภาชนะที่ไม่ทนความร้อนสูงไปเข้าไมโครเวฟ อาจทำให้สารเคมีบางชนิดละลายออกมาปนเปื้อนในอาหารได้ ซึ่งแน่นอนว่าไม่ดีต่อสุขภาพในระยะยาว
รหัสพลาสติก 1-7: สัญลักษณ์ที่ควรอ่านให้ขาด
รหัสตัวเลข 1-7 นี้เป็นสัญลักษณ์สากลที่บอกชนิดของพลาสติก และมีรูปสามเหลี่ยมลูกศรล้อมรอบ เป็นการบ่งบอกถึงกระบวนการรีไซเคิลด้วย
– เบอร์ 1 (PET หรือ PETE): มักพบในขวดน้ำดื่ม ขวดน้ำอัดลม ขวดน้ำมันพืช พลาสติกชนิดนี้ออกแบบมาสำหรับใช้ครั้งเดียว ไม่ควรนำกลับมาใช้ซ้ำโดยเฉพาะการใส่อาหารร้อน หรือเข้าไมโครเวฟ เพราะอาจปล่อยสารแอนติโมนีไตรออกไซด์ออกมาได้ หากจำเป็นต้องใช้ ควรล้างให้สะอาดและตากให้แห้งสนิท
– เบอร์ 2 (HDPE): พลาสติกชนิดนี้ค่อนข้างทนทานและปลอดภัย นิยมใช้ในขวดนม ขวดแชมพู ขวดน้ำยาซักผ้า สามารถนำกลับมาใช้ซ้ำได้บ้าง แต่ก็ไม่แนะนำให้ใช้กับอาหารร้อนจัดหรือเข้าไมโครเวฟเป็นประจำ
– เบอร์ 3 (PVC): พบในท่อน้ำประปา สายยาง หรือพลาสติกห่อหุ้มสินค้า พลาสติกชนิดนี้มีสารเคมีที่อาจเป็นอันตรายเมื่อสัมผัสกับความร้อน ไม่ควรนำมาใช้กับอาหารเด็ดขาด ไม่ว่าจะเป็นการอุ่นร้อนหรือเก็บอาหารทั่วไป
– เบอร์ 4 (LDPE): เป็นพลาสติกที่มีความยืดหยุ่นสูง เช่น ถุงพลาสติก ถุงซิปล็อก ฟิล์มห่ออาหาร สามารถนำกลับมาใช้ซ้ำได้บ้าง แต่ไม่เหมาะกับการเข้าไมโครเวฟ เพราะถึงแม้จะทนความร้อนได้ระดับหนึ่ง แต่ก็อาจทำให้เกิดการละลายและปนเปื้อนได้
– เบอร์ 5 (PP): นี่คือฮีโร่ของเราสำหรับไมโครเวฟ! พลาสติกชนิดนี้ทนความร้อนได้สูงที่สุดในบรรดาพลาสติกที่ใช้กับอาหาร มักพบในกล่องอาหารที่ระบุว่า “Microwave Safe” หรือ “เข้าไมโครเวฟได้” รวมไปถึงภาชนะบรรจุโยเกิร์ต หรือถ้วยบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป สามารถใช้ซ้ำและอุ่นร้อนในไมโครเวฟได้อย่างปลอดภัย
– เบอร์ 6 (PS): สไตรีน มักพบในกล่องโฟม ถ้วยพลาสติกใช้แล้วทิ้ง พลาสติกชนิดนี้ไม่ควรนำมาใช้กับอาหารร้อนจัด หรือเข้าไมโครเวฟโดยเด็ดขาด เพราะจะปล่อยสารสไตรีนซึ่งเป็นสารก่อมะเร็งออกมาได้
– เบอร์ 7 (Other): หมายถึงพลาสติกชนิดอื่นๆ ที่ไม่เข้าพวก 1-6 หรือเป็นการรวมกันของพลาสติกหลายชนิด เช่น โพลีคาร์บอเนต (PC) ที่เคยใช้ในขวดนมเด็กบางชนิด แต่ปัจจุบันไม่นิยมแล้วเพราะมีสาร BPA (Bisphenol A) ซึ่งเป็นสารรบกวนฮอร์โมน ผู้ผลิตมักจะระบุว่า “BPA Free” หากปลอดภัย ควรหลีกเลี่ยงการใช้พลาสติกเบอร์ 7 กับอาหารร้อน เว้นแต่จะระบุชัดเจนว่าเป็นพลาสติกที่ปลอดภัยสำหรับอาหารและทนความร้อน
ข้อควรระวังเพิ่มเติม
– มองหาสัญลักษณ์ “Microwave Safe”: ถึงแม้จะเป็นพลาสติกเบอร์ 5 แต่ถ้าไม่มีสัญลักษณ์นี้ ก็ควรระมัดระวัง เพราะอาจมีการเคลือบสารบางอย่างที่ไม่ทนความร้อน
– หลีกเลี่ยงภาชนะพลาสติกที่เก่าหรือมีรอยขีดข่วน: รอยเหล่านี้อาจเป็นแหล่งสะสมของแบคทีเรีย และทำให้สารเคมีจากพลาสติกมีโอกาสปนเปื้อนในอาหารได้ง่ายขึ้น
– ไม่ควรนำฟิล์มถนอมอาหาร (พลาสติกแร็ป) เข้าไมโครเวฟโดยตรง: เว้นแต่จะระบุว่า “Microwave Safe” เพราะความร้อนอาจทำให้สารเคมีละลายออกมาได้
การรู้จักความหมายของเลขใต้กล่องพลาสติกช่วยให้เราเลือกใช้ภาชนะได้อย่างถูกต้องและปลอดภัยต่อสุขภาพมากขึ้น เพียงสละเวลาอ่านสักนิดก่อนใช้งาน ก็ช่วยให้ชีวิตง่ายขึ้นและห่างไกลจากความเสี่ยง ดูรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับของใช้ในบ้านที่ช่วยให้ชีวิตง่ายขึ้นได้ที่ TaladHouse